EDU 695 - Καθολικός Σχεδιασμός και Παραγωγή Εκπαιδευτικού Υλικού στην Ειδική Αγωγή
MEd Ειδική Αγωγή και Νέες Τεχνολογίες - Εξ αποστάσεως
Υποχρεωτικό Μάθημα
EDU 695 - Καθολικός Σχεδιασμός και Παραγωγή Εκπαιδευτικού Υλικού στην Ειδική Αγωγή
Κωδικός Μονάδας Μαθήματος: ΕDU 695
Τύπος μονάδας: Υποχρεωτικό
Επίπεδο Μονάδας Μαθήματος: Μεταπτυχιακό
Έτος σπουδών:
Εξάμηνο: 3ο Εξάμηνο
Αριθμός μονάδων ECTS: 10
Μέθοδος Φοίτησης
Εξ Αποστάσεως
Προαπαιτούμενα
Κανένα
Στόχοι του μαθήματος
Το μάθημα στοχεύει στην ανάπτυξη γνώσεων και δεξιοτήτων για τον σχεδιασμό και την παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού, που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες όλων των μαθητών, και ιδιαίτερα αυτών με αναπηρίες ή άλλες ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Εστιάζει στις αρχές του Καθολικού Σχεδιασμού για τη Μάθηση, που προάγει ένα εκπαιδευτικό πλαίσιο, το οποίο καθιστά την εκπαίδευση προσβάσιμη και συμμετοχική, ενσωματώνοντας ευελιξία και εξατομίκευση.
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Συγκεκριμένα, οι φοιτητές και οι φοιτήτριες μετά την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος θα έχουν αποκτήσει βασικές και επαρκείς γνώσεις σχετικά με:
- Οι Αρχές του Καθολικού Σχεδιασμού για τη Μάθηση.
- τα Διεθνή Πρότυπα Προσβασιμότητας και την σχετική Νομοθεσία.
- Το σχεδιασμό και την ανάπτυξη προσαρμοσμένου εκπαιδευτικού υλικού, για μαθητές με αναπηρίες και ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
- Η δημιουργία διαφοροποιημένου υλικού, που προσαρμόζεται στις ανάγκες των μαθητών, με τη χρήση πολυμέσων, διαδραστικών βίντεο και ψηφιακών εργαλείων.
- Τη δημιουργία και την αξιολόγηση διδακτικών σεναρίων, με την αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων.
- Την αξιοποίηση Εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης για Εκπαιδευτικούς κατά τη δημιουργία σεναρίων και διαφοροποιημένων δραστηριοτήτων.
Περιεχόμενο Μαθήματος
ΔΙΑΛΕΞΕΙΣ - ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
1. Καθολικός Σχεδιασμός για τη Μάθηση (Universal Design for Learning - UDL)
Στην ενότητα αυτή παρουσιάζονται οι βασικές αρχές του Καθολικού Σχεδιασμού για τη Μάθηση και οι προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει ο εκπαιδευτικός, ώστε να αναδειχθούν τα βασικά χαρακτηριστικά του συμπεριληπτικού μοντέλου εκπαίδευσης.
2. Προσβασιμότητα και Συμπερίληψη: Σχεδιασμός Υλικού Προσβάσιμου σε Όλους
Ανάλυση των ελλείψεων στο υπάρχον εκπαιδευτικό υλικό και παρουσίαση βιωματικών τεχνικών που ανταποκρίνονται στις ανάγκες όλων των μαθητών. Έμφαση στον επανασχεδιασμό του εκπαιδευτικού υλικού για καθολική προσβασιμότητα.
3. Βασικές Παιδαγωγικές Αρχές των Σχεδίων Εργασίας (Project-Based Learning)
Εξετάζονται οι θεμελιώδεις παιδαγωγικές αρχές των σχεδίων εργασίας και η συμβολή τους στην ενίσχυση της μαθησιακής διαδικασίας, προωθώντας τη συνεργασία και την αναζήτηση γνώσης.
4. Δημιουργικές Προσεγγίσεις και Τεχνικές Ευαισθητοποίησης στη Διαφορετικότητα
Παρουσίαση στρατηγικών ευαισθητοποίησης και ερευνών σχετικά με την αποδοχή της διαφορετικότητας. Ανάλυση της σημασίας της δημιουργίας συμμετοχικού και ευέλικτου εκπαιδευτικού περιβάλλοντος για όλους τους μαθητές.
5. Διαφοροποιημένη Διδασκαλία και Καθολικός Σχεδιασμός με Χρήση Νέων Τεχνολογιών
Ανάδειξη του ρόλου των τεχνολογιών στη διαφοροποιημένη διδασκαλία και στον καθολικό σχεδιασμό. Κατανόηση της συμβολής τους στην οικοδόμηση ενός συμπεριληπτικού σχολείου.
6. Εφαρμογή Θεωριών Μάθησης στον Διδακτικό Σχεδιασμό
Παρουσίαση βασικών θεωριών μάθησης και του τρόπου με τον οποίο συμβάλλουν στον σχεδιασμό μαθημάτων που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες εκπαιδευτικές ανάγκες.
7. Τεχνητή Νοημοσύνη και Ειδική Αγωγή: Προοπτικές και Προκλήσεις
Ανάλυση των εφαρμογών της τεχνητής νοημοσύνης στην ειδική αγωγή, των πλεονεκτημάτων και των προκλήσεων που προκύπτουν από τη χρήση της.
8. Παραγωγή Εκπαιδευτικού Υλικού με Χρήση Εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης (π.χ. ChatGPT, Perplexity)
Εξέταση των τρόπων με τους οποίους τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να υποστηρίξουν την παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού, καθώς και αναφορά στους πιθανούς κινδύνους από την αλόγιστη χρήση τους.
9. Εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης για Εκπαιδευτικούς Ι (Gamma, Suno AI Music Generator, Vidnoz)
Παρουσίαση των δυνατοτήτων που προσφέρουν τα εργαλεία αυτά στην υποστήριξη της εκπαιδευτικής διαδικασίας, με στόχο τη βελτίωση της συμμετοχής όλων των μαθητών.
10. Εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης για Εκπαιδευτικούς ΙΙ (Canva, Magic School, Character AI)
Ανάλυση της συνεισφοράς των εργαλείων αυτών στην ενίσχυση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και στη διαμόρφωση πλαισίου συνεργασίας και αλληλεπίδρασης μεταξύ των μαθητών, με ιδιαίτερη έμφαση στους μαθητές με αναπηρία.
11. Δημιουργία Διδακτικών Σεναρίων με Αξιοποίηση Ψηφιακών Εργαλείων
Ανάδειξη της σημασίας των ψηφιακών εργαλείων (Canva, Google Classroom, Padlet, Kahoot κ.ά.) στη δημιουργία διδακτικών σεναρίων, με στόχο την ενίσχυση της αυτονομίας και της συμμετοχής των μαθητών.
12. Χρήση και Σχεδίαση Μαθησιακών Δραστηριοτήτων και Εκπαιδευτικών Σεναρίων
Εκμάθηση ορθού σχεδιασμού και υλοποίησης δραστηριοτήτων και σεναρίων. Παρουσίαση των αναγκαίων βημάτων και προσδοκώμενων αποτελεσμάτων για την επίτευξη αποτελεσματικής διδασκαλίας.
Αξιολόγηση - Απαιτήσεις του μαθήματος
Εβδομαδιαίες διαδραστικές δραστηριότητες (20% συνολικά):Σε εβδομαδιαία βάση, οι φοιτητές θα έχουν την ευκαιρία να αλληλεπιδρούν με τον καθηγητή, άλλους φοιτητές ή/και άλλους σχετικούς φορείς για την ολοκλήρωση ορισμένων δραστηριοτήτων. Οι δραστηριότητες αυτές αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του μαθήματος και βοηθούν τον φοιτητή να
κατανοήσει και να αφομοιώσει την ύλη της κάθε εβδομάδας. Ο καθηγητής θα επιλέξει πριν από την έναρξη του μαθήματος 10 διαδραστικές δραστηριότητες που θα προσμετρηθούν στον τελικό βαθμό του μαθήματος, η κάθε μία με 2% του βαθμού. Οι υπόλοιπες διαδραστικές δραστηριότητες θα είναι διαθέσιμες στους μαθητές για να τις ολοκληρώσουν (αλλά δεν θα
συνεισφέρουν στον τελικό βαθμό τους), για να διευκολύνουν την αυτοαξιολόγηση και να βοηθήσουν την εις βάθος μάθηση.
Ατομική ή/και συνεργατική εργασία (30%): Ο διδάσκων θα αναθέσει στους φοιτητές ατομική ή/και συνεργατική εργασία και θα αξιολογηθεί σύμφωνα με
με τη ρουμπρίκα της εργασίας.
Τελική εξέταση (50%): Η τελική εξέταση θα αξιολογήσει την κατανόηση των μαθησιακών στόχων που έχουν τεθεί για το μάθημα και την ικανότητά του φοιτητών να εφαρμόζουν τις γνώσεις τους σε πραγματικά σενάρια στον τομέα της Ειδικής Αγωγής και των Νέων Τεχνολογιών.
Υλικό Μαθήματος
- Baidoo-Anu, D., Owusu Ansah, L. (2023). Η εκπαίδευση στην εποχή της δημιουργικής τεχνητής νοημοσύνης (AI): Journal of AI 7(1), DOI:10.61969/jai.1337500.
- Creely, E. (2023). The possibilities, limitations, and dangers of generative AI in language learning and literacy practices, Νοέμβριος 2023, Συνέδριο: International Graduate Research Symposium 2023 .
- Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. (2019). Τεχνητή νοημοσύνη στην εκπαίδευση: Η τεχνητή νοημοσύνη στην εκπαίδευση: υποσχέσεις και επιπτώσεις στη διδασκαλία και τη μάθηση.
- Matsumoto, K. (2023). Exploring Patterns of Generative AI Utilization in Education, IIAI Letters on Informatics and Interdisciplinary Research 4:1, DOI:10.52731/liir.v004.134.
- Γεωργούλη, Α. (2015).Τεχνητή Νοημοσύνη [Προπτυχιακό εγχειρίδιο]. Κάλλιπος, Ανοικτές Ακαδημαϊκές Εκδόσεις https://dx.doi.org/10.57713/kallipos-666 .
Συναφή επιστημονικά περιοδικά:
- International Journal of Information and Learning Technology (IJILT) - Emerald Publishing.
- Journal of Computer Assisted Learning (JCAL) - Wiley.
- Journal of Research in Innovative Teaching & Learning (JRIT) - Emerald Publishing.
- Υπολογιστές & Εκπαίδευση - Elsevier.
- Computers & Education Open (CAEO) - Elsevier.
- Υπολογιστές και εκπαίδευση: X Reality (CEXR) - Elsevier.
- Υπολογιστές & Εκπαίδευση: Elsevier.
- Τεχνολογία, γνώση και μάθηση - Springer.
- British Journal of Educational Technology (BJET) - Βρετανική Ένωση Εκπαιδευτικής Έρευνας.
- Εκπαίδευση και Τεχνολογίες Πληροφοριών - Springer.
- Έρευνα και ανάπτυξη της εκπαιδευτικής τεχνολογίας - Springer.
- International Journal of Artificial Intelligence in Education (IJAIED) - Springer.
- IEEE Transactions on Learning Technologies - IEEE.
English (UK) 
Ελληνικά