PSYED502 - Γνωστική Νευροεπιστήμη στην Εκπαιδευτική Ψυχολογία
MSc Εκπαιδευτική Ψυχολογία - Εξ Αποστάσεως
Κύριο μάθημα
PSYED502 - Γνωστική Νευροεπιστήμη στην Εκπαιδευτική Ψυχολογία
Κωδικός Μονάδας Μαθήματος: PSYED502
Τύπος μονάδας: Εξ αποστάσεως
Επίπεδο Μονάδας Μαθήματος: Μεταπτυχιακό
Έτος σπουδών: 1ο Έτος
Εξάμηνο: A
Αριθμός μονάδων ECTS: 10
Ώρες επαφής με το μάθημα: 18
Μέθοδος Φοίτησης
Εξ Αποστάσεως
Προαπαιτούμενα
Κανένα
Στόχοι του μαθήματος
Το μάθημα αυτό, αποσκοπεί στη γνωριμία και εξοικείωση των φοιτητών/τριων με τη "Γνωστική Νευροεπιστήμη στην Εκπαιδευτική Ψυχολογία", έναν κλάδο που συνδυάζει τη γνωστική νευροεπιστήμη, την ψυχολογία και την εκπαίδευση. Συγκεκριμένα, μέσω του μαθήματος αυτού, οι φοιτητές/τριες θα γνωρίσουν τη βασική ανατομία και λειτουργία του εγκεφάλου, την έννοια της νευροπλαστικότητας και τη σημασία αυτής στη μαθησιακή διαδικασία, καθώς και τα μέσα που χρησιμοποιούνται για τη μελέτη των γνωστικών διεργασιών. Μέσω των εργασιών και των συζητήσεων στο μάθημα, θα κληθούν να ασκήσουν κριτική σκέψη για το κατά πόσο η γνώση για τις αλλαγές που συμβαίνουν σε επίπεδο εγκεφάλου κατά τη μάθηση, μπορούν πράγματι να καθοδηγήσουν την ανάπτυξη στρατηγικών μάθησης και μεθόδων διδασκαλίας σε σημείο που να προσφέρει χρήσιμα οφέλη.
Ο "Οδηγός Μαθήματος" είναι ένα χρήσιμο εργαλείο το οποίο θα καθοδηγήσει τη μελέτη και θα αποτελέσει σημείο αναφοράς μεταξύ του/της διδάσκουντα/ουσας του μαθήματος και των φοιτητών/τριων. Ωστόσο, είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι ο οδηγός μαθήματος είναι συμπληρωματικός της βιβλιογραφίας και των επιπρόσθετων εργασιών που θα οριστούν από τον/την διδάσκοντα/ουσα του μαθήματος και θα δίνονται κατά τη διάρκεια του εξαμήνου.
Κατά τη διάρκεια του εξαμήνου θα παρουσιαστούν δεκατρείς θεματικές ενότητες με τις οποίες οι φοιτητές/τριες θα πρέπει να συνδιαλέγονται και να αναστοχάζονται κριτικά, καθώς και να διατυπώνουν ερωτήματα με τα οποία θα πραγματεύονται στις συμβουλευτικές συναντήσεις με τον/την διδάσκοντα/ουσα του μαθήματος και τους άλλους φοιτητές/τριες.
Στην κάθε θεματική ενότητα, παρουσιάζονται τα εξής: Σκοπός, Θεωρητικό Υπόβαθρο, Μαθησιακοί Στόχοι, Βασικές Έννοιες, Χρήσιμες Πηγές Μελέτης, Ερωτήσεις για Αναστοχασμό και Κριτική Σκέψη και Υπολογιζόμενος Χρόνος Μελέτης.
Ευρύτεροι Στόχοι του Μαθήματος
Στο πλαίσιο του μαθήματος θα παρουσιαστούν οι βασικές δομές του εγκεφάλου, η νευροπλαστικότητα και η σχέση της με τη μάθηση, η σχέση μεταξύ μάθησης, ύπνου, συναισθημάτων και άσκησης καθώς θα συζητηθούν διαφορετικές διδακτικές προσεγγίσεις οι οποίες στηρίζονται στη γνώση για την ανάπτυξη του εγκεφάλου και στοχεύουν στην ενδυνάμωση της μάθησης.
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Ειδικότερα, μετά την ολοκλήρωση του μαθήματος αναμένεται οι φοιτητές/τριες να:
- Γνωρίσουν τις βασικές δομές του εγκεφάλου.
- Γνωρίσουν τις αναπτυξιακές διαφορές του εγκεφάλου σε διαφορετικά ηλικιακά επίπεδα.
- Κατανοήσουν την έννοια της νευροπλαστικότητας του εγκεφάλου.
- Γνωρίσουν τη σχέση της νευροπλαστικότητας και της μάθησης υπό το πρίσμα του ύπνου, της άσκησης και των συναισθημάτων.
- Συζητούν κριτικά κατά πόσο υφιστάμενα εκπαιδευτικά προγράμματα στις διαφορετικές βαθμίδες της εκπαίδευσης, στηρίζονται στο κατάλληλο αναπτυξιακό στάδιο του εγκεφάλου.
- Έρθουν σε επαφή με τη διεθνή βιβλιογραφία για τη γνωστική νευροεπιστήμη στην εκπαιδευτική ψυχολογία.
Περιεχόμενο Μαθήματος
1η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Εισαγωγή στη Γνωστική Νευροεπιστήμη στην Εκπαιδευτική Ψυχολογία
2η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Τεχνικές Απεικόνισης στη Νευροεπιστήμη
1η Συμβουλευτική Συνάντηση
3η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ανάπτυξη του Εγκεφάλου κατά την Εμβρυϊκή Ηλικία
4η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Νευρώνες, Νευροδιαβιβαστές και Νευροπλαστικότητα του Εγκεφάλου
2η Συμβουλευτική Συνάντηση
5η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Εισαγωγή στις Βασικές Δομές του Εγκεφάλου
6η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Νοημοσύνη και Νευροπλαστικότητα
3η Συμβουλευτική Συνάντηση
7η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ύπνος, Μνήμη και Μάθηση
8η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Συναισθήματα και Μάθηση
4η Συμβουλευτική Συνάντηση
9η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Εγκέφαλος, Τέχνες και Έλεγχος Συναισθημάτων
10η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Άσκηση, Νευροπλαστικότητα και Μάθηση
5η Συμβουλευτική Συνάντηση
11η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών Πρακτικών κατά την Παιδική Ηλικία
12η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών Πρακτικών κατά την Εφηβική Ηλικία
13η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Ανάπτυξη Εκπαιδευτικών Πρακτικών κατά την Προχωρημένη Εφηβική Ηλικία
6η Συμβουλευτική Συνάντηση
Πληροφορίες Μαθήματος
Συμβουλευτικές Συναντήσεις
Κατά τη διάρκεια του εξαμήνου θα πραγματοποιηθούν έξι συμβουλευτικές συναντήσεις διάρκειας τριών ωρών με τον/την διδάσκοντα/ουσα του μαθήματος και τους/τις φοιτητές/τριες (βλέπε Πίνακα Περιεχομένων). Οι συναντήσεις αυτές έχουν ως στόχο την εκτενή συζήτηση των θεματικών ενοτήτων και την επίλυση αποριών που πιθανόν να προκύψουν κατά τη διάρκεια της μελέτης. Η συμμετοχή στις συμβουλευτικές συναντήσεις είναι σημαντικό μέρος του μαθήματος και η παρακολούθησή τους συνίσταται.
Πριν από κάθε συμβουλευτική συνάντηση αναμένεται από τους/τις φοιτητές/τριες να έχουν μελετήσει το σχετικό υλικό που βρίσκεται αναρτημένο στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του Πανεπιστημίου Λεμεσού για τις θεματικές ενότητες που προηγούνται της κάθε συνάντησης καθώς και την προτεινόμενη βιβλιογραφία. Σημαντική είναι επίσης η ολοκλήρωση των ερωτήσεων για αναστοχασμό και κριτική σκέψη και η διατύπωση επιπρόσθετων ερωτημάτων τα οποία θα συζητηθούν στην ολομέλεια.
Το 50% της βαθμολόγησης του μαθήματος "Γνωστική Νευροεπιστήμη στην Εκπαιδευτική Ψυχολογία" αποτελεί την ολοκλήρωση και ποιότητα των εργασιών που θα ανατίθενται ανά εβδομάδα και το 50% αντιστοιχεί στην επίδοση των φοιτητών στην τελική εξέταση.
Υλικό Μαθήματος
Ansari, D., Coch, D., & De Smedt, B. (2011) Connecting Education and Cognitive Neuroscience: Educational Philosophy and Theory, 43:1, 37-42, DOI: 10.1111/j.1469-5812.2010.00705.x
Goswami, U. (2004), Νευροεπιστήμη και εκπαίδευση. British Journal of Educational Psychology, 74: 1-14. https://doi.org/10.1348/000709904322848798.
Lyman, L. (2016). Η Νευροεπιστήμη στην Εκπαίδευση. Τι πρέπει να γνωρίζουν οι εκπαιδευτικοί και στελέχη της εκπαίδευσης (Λαζαρίδου, Α. επιστημονική επιμέλεια, 2019). Εκδοτικός Όμιλος Ίων
English (UK) 
Ελληνικά