Στο 3 Δεκεμβρίου, μνημονεύουμε την Διεθνής Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία. Την ημέρα αυτή, το Πανεπιστήμιο Λεμεσού ενώνει τις δυνάμεις του με τους εταίρους του σε όλο τον κόσμο για να καλέσει σε δράση για να επίτευξη μιας πιο δίκαιης, χωρίς αποκλεισμούς και ισότιμης κοινωνίας για τα άτομα με αναπηρία, με τα άτομα με αναπηρία και από τα άτομα με αναπηρία.
Πάνω από 1,3 δισεκατομμύρια άνθρωποι, ή 16% του παγκόσμιου πληθυσμού, που βιώνουν σημαντική αναπηρία, η οποία εκδηλώνεται με χειρότερα αποτελέσματα στην υγεία και χαμηλότερη ποιότητα ζωής. Τα Άτομα με Αναπηρία καλούνται να ξεπεράσουν τα εμπόδια που επιβάλλουν οι διακρίσεις, οι άδικες πολιτικές και η περιορισμένη πρόσβαση σε ποιοτική περίθαλψη. Η αντιμετώπιση αυτών των αδικιών είναι απαραίτητη για την επίτευξη μεγαλύτερων επιπέδων ένταξης στην κοινωνία, καθώς και για την υγεία και την ευημερία για όλους.
Ως κοινωνία, συχνά εστιάζουμε στις ιατρικές καταστάσεις των ατόμων με αναπηρία, δίνοντας έμφαση στις βλάβες, στις δυσκολίες και σε ό,τι χαρακτηρίζεται ως "μη φυσιολογικό". Από αυτή την άποψη, η αναπηρία θεωρείται πρόβλημα, με την προσοχή να επικεντρώνεται αποκλειστικά στο τι δεν μπορεί να κάνει ή να είναι ένα άτομο. Ωστόσο, πιο σύγχρονες προσεγγίσεις, όπως το βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο, αμφισβητούν αυτή την άποψη και προτείνουν ότι η αναπηρία θα πρέπει να γίνεται αντιληπτή ως το αποτέλεσμα των αλληλεπιδράσεων μεταξύ των ατόμων με βλάβες και ενός περιβάλλοντος που επιβάλλει φυσικά, συμπεριφορικά, επικοινωνιακά και κοινωνικά εμπόδια. Για παράδειγμα, σκεφτείτε τους χώρους εργασίας που δεν είναι προσβάσιμοι σε άτομα που χρησιμοποιούν αναπηρικά αμαξίδια. Αυτό είναι σαφώς προβληματικό - οπότε ποιος φταίει σε τέτοιες περιπτώσεις;
Βασισμένη στην αρχή "να μην αφήσουμε κανέναν πίσω", η Ατζέντα 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη υπόσχεται πολλά για τα άτομα με αναπηρία σε όλο τον κόσμο. Η Στρατηγική του ΟΗΕ για την ένταξη των ατόμων με αναπηρία του 2019 έχει προκαλέσει μετασχηματιστική πρόοδο, αποδεικνύοντας ότι πρέπει να γίνει συστημικός σχεδιασμός για να επέλθει ουσιαστική αλλαγή.
Ο καθένας πρέπει να διαδραματίσει ζωτικό ρόλο στην επίτευξη αυτού του στόχου, με ορισμένες μη εξαντλητικές προτάσεις που περιγράφονται παρακάτω.
- Τα άτομα με αναπηρία μπορούν να υποστηρίξουν πρακτικές χωρίς αποκλεισμούς στην εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας και στις πολιτικές στον χώρο εργασίας.
- Οι οργανώσεις που εκπροσωπούν τα άτομα με αναπηρία μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στη λήψη αποφάσεων και στις διαδικασίες του τομέα της υγείας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που επηρεάζουν την ένταξη στον χώρο εργασίας.
- Οι κυβερνήσεις μπορούν να συνεργαστούν με τις οργανώσεις των ατόμων με αναπηρία για τη διαμόρφωση πολιτικών υγείας, κανονισμών και προγραμμάτων στον χώρο εργασίας.
- Οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης μπορούν να εμπλέκουν τα άτομα με αναπηρία στην αξιολόγηση της ποιότητας των υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με την απασχόληση και τις προσαρμογές στον χώρο εργασίας.
- Οι ερευνητές στον τομέα της υγείας μπορούν να συνεργαστούν με άτομα με αναπηρία στο σχεδιασμό και τη διεξαγωγή ερευνητικών έργων που αφορούν τα αποτελέσματα της υγείας στον εργασιακό χώρο και πέραν αυτού.
Η Πανεπιστήμιο Λεμεσού συμβάλλει στην προώθηση της ένταξης και της ισότητας των ατόμων με αναπηρία. Η συμβολή αυτή αντανακλάται σε όλα τα επίπεδα του πανεπιστημίου, από τα μέλη ΔΕΠ που διεξάγουν έρευνα επί του θέματος και ενσωματώνουν εκπαιδευτικές πρακτικές χωρίς αποκλεισμούς, μέχρι τις διοικητικές προσπάθειες που επικεντρώνονται στη δημιουργία προσβάσιμων υποδομών και τις πρωτοβουλίες των φοιτητών που ευαισθητοποιούν και προωθούν τη συστημική αλλαγή.
Την ημέρα αυτή, η κοινωνία καλείται να αναγνωριστεί ότι τα άτομα με αναπηρία δεν είναι απλώς αποδέκτες φιλανθρωπίας, ιατρικής περίθαλψης ή κοινωνικής στήριξης, αλλά άτομα με θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα που μπορούν να υπερασπίζονται τον εαυτό τους, να λαμβάνουν τεκμηριωμένες αποφάσεις για τη ζωή τους και να συμβάλλουν ενεργά στην κοινωνία.
Δρ Μαρία Χαραλάμπους
Διευθυντής του ΠΜΣ Ανθρώπινου Δυναμικού και Οργανωσιακής Συμπεριφοράς στο Πανεπιστήμιο Λεμεσού
English (UK) 
Ελληνικά