Συνέντευξη Τύπου: ΟΗΕ στην Κύπρο.

Στο 2 Φεβρουαρίου 2024, πραγματοποιήθηκε συνέντευξη Τύπου σχετικά με την πρωτοβουλία για τη δημιουργία νέας έδρας του ΟΗΕ στην Κύπρο.

Η Δρ Άντρη Χατζηανδρέου, Διευθύντρια του Κέντρου DEI του UoL, προσκλήθηκε στο συνέδριο για την παρέμβασή της.

Η ομιλία της ακολουθεί ολόκληρη:

"Με μεγάλη χαρά βρίσκομαι σήμερα εδώ για να υποστηρίξω μια τόσο φιλόδοξη πρωτοβουλία. Ταυτόχρονα, ως άνθρωπος του πολιτισμού, με μεγάλη συγκίνηση δράττομαι της ευκαιρίας να διαβάσω λίγα λόγια και να μοιραστώ μαζί σας μερικές σκέψεις, με την ελπίδα ότι κάποιες από αυτές θα συμβάλουν στην ομαλή μετάβαση της αυριανής λύσης του Κυπριακού, αλλά και τόσων άλλων "αυριανών λύσεων" που θα δοθούν στην ευρύτερη περιοχή. οι οποίες συνδέονται με τη λύση του Κυπριακού. Οι αυριανές λύσεις είναι γεμάτες από πολλαπλές βιογραφίες ανθρώπων, έτοιμες να ταξινομηθούν υπό το πρίσμα της παγκοσμιοποίησης και του εθνικισμού, μέσα σε ένα σύμπλεγμα διεθνών και τοπικών επαναπροσδιορισμών.

Προσδεθείτε, θα πουν κάποιοι. Η απογείωση της λύσης είναι επικίνδυνη και πολυπολιτισμική! Δέσμευση πολιτικά, κοινωνικά, οικονομικά και στρατιωτικά. Απελευθερωθείτε, θα πουν άλλοι. Η πολυπολιτισμική προσγείωση είναι επείγουσα. Επείγουσα για ομάδες ανθρώπων που αισθάνονται κατώτερες, καταπιεσμένες και μη αναγνωρισμένες. Η πολυπολιτισμικότητα της λύσης του Κυπριακού, που για κάποιους θεωρείται η χειρότερη απειλή, για τις ομάδες αυτές είναι ένα πολιτικό αίτημα διαχρονικά, που συμβάλλει στις συλλογικές τους διεκδικήσεις.

Μέσα από αυτό το πρίσμα διαβάζω αυτή την πρωτοβουλία, για να μετατραπεί η Κύπρος από πρόβλημα σε λύση. Μέσα από τον φακό της αναδιαμόρφωσης της παγκόσμιας πολιτικής με βάση τον πολιτισμό και όχι εις βάρος του. Μέσα από το φακό του εκσυγχρονισμού της πολιτικής, όχι με την έννοια του παγκόσμιου πολιτισμού που στοχεύει στη δυτικοποίηση των μη δυτικοποιημένων λαών και κοινωνιών, αλλά με την κατανόηση ότι η σύγχρονη πολιτική είναι η πολιτική των πολιτισμών, ενώ η τοπική πολιτική είναι η πολιτική της εθνικότητας.

Αυτό, φυσικά, συνεπάγεται τη σύγκλιση των πολιτισμών και όχι τη σύγκρουσή τους. Την εναρμόνιση και όχι την οπισθοδρόμηση μεταξύ αυτού που είμαι και αυτού που θέλουν να γίνω. Γιατί αυτές οι παλινδρομήσεις είναι που δημιουργούν οριακές γραμμές, οι οποίες, ούτως ή άλλως, κινούνται μέσα στο χρονικό-ιστορικό πλαίσιο των συγκρούσεων και των πολέμων, που κατευθύνονται, τολμώ να πω, από τη συναισθηματική υποκρισία.

Σκεφτείτε μόνο πόσο μικρή είναι η διάρκεια της προσοχής μας όταν πρόκειται για πολέμους και πόσο εύκολα μετακινούμαστε από το ένα όριο στο άλλο. Πόσο εύκολα οι άνθρωποι, οι κυβερνήσεις και οι αξιωματούχοι μετακινούνται από το να ανεμίζουν την ουκρανική ή τη ρωσική σημαία στο να επιλέγουν στρατόπεδο μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστίνης. Και πόσο δύσκολο είναι να διαχειριστούμε ταυτόχρονα τις πολλαπλές συνεχιζόμενες συγκρούσεις από τη Συρία μέχρι την Αιθιοπία και τη Μιανμάρ και από τη Σομαλία μέχρι την Αϊτή και το Κονγκό, ιδίως όταν σήμερα καλούμαστε να συνεργαστούμε με ανθρώπους από όλες αυτές τις γωνιές του πλανήτη.

Με τις επερχόμενες ευρωπαϊκές και άλλες εθνικές εκλογές να μας κλείνουν το μάτι σε όλο τον κόσμο, αλλά και με την εξάμηνη παραμονή της κ. Cuellar στο νησί, οι συζητήσεις για το τοπικό και το παγκόσμιο, το εθνικό και το πολυπολιτισμικό, αναμένεται να γίνουν πιο έντονες και όλο και πιο πολωμένες. Και για αυτόν ακριβώς το λόγο, επιλέγω επίσης, να αναφερθώ στη Συμμαχία των Πολιτισμών ως οντότητα των Ηνωμένων Εθνών, η οποία ξεκίνησε επίσημα από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Κόφι Ανάν το 2005, με τη συνυποστήριξη των κυβερνήσεων της Ισπανίας και της Τουρκίας. Η επιλογή μου απορρέει από τα όσα συμβαίνουν στην ευρύτερη περιοχή της Κύπρου, αλλά και από το ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει η δημιουργία μιας ακόμη έδρας των Ηνωμένων Εθνών εδώ στην Κύπρο. Δηλαδή, ο ρόλος της Κύπρου στην κινητοποίηση της διεθνούς δράσης κατά του εξτρεμισμού, μέσω της ενθάρρυνσης και καθιέρωσης του διεθνούς διαπολιτισμικού και διαθρησκευτικού διαλόγου και συνεργασίας, και η σημασία τους στην προώθηση της ανεκτικότητας.

Ο Γάλλος οικονομολόγος και διπλωμάτης Jean Monnet είπε: "Τίποτα δεν είναι δυνατό χωρίς τον άνθρωπο, τίποτα δεν διαρκεί χωρίς θεσμούς". Περίπου ενάμιση αιώνα νωρίτερα, γράφει ο Γερμανός ποιητής και φιλόσοφος Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε, "Τα παιδιά πρέπει να πάρουν δύο πράγματα από τους γονείς τους, τις ρίζες και τα φτερά". Παραφράζω τη Γαλλία και τη Γερμανία: Δύο πράγματα πρέπει να πάρουν οι άνθρωποι από τους θεσμούς τους, ρίζες και φτερά.

Και με αυτή την έννοια, δηλαδή την έννοια της ισορροπίας μεταξύ του ριζωμένου και του απελευθερωμένου, του διακοπτόμενου και του διαρκούς, του τοπικού και του παγκόσμιου, θέλουμε και μπορούμε να οδηγηθούμε σε μια ουσιαστική ερμηνεία της δημοκρατίας. Μια δημοκρατία που εξασφαλίζει τη συνεχή διαδικασία αρμονικής συνύπαρξης, προσαρμοστικότητας και ευελιξίας. Μια δημοκρατία που δεν επιτρέπει στο διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο να πέφτει σε νομικά κενά όταν οι πόλεμοι απογειώνονται, ούτε να σηκώνει τα χέρια ψηλά όταν προσγειώνονται. Δηλαδή, όταν κηρύσσεται πόλεμος, όχι μεταξύ δύο κρατών, αλλά μεταξύ ενός κράτους και μιας τρομοκρατικής οργάνωσης, ενός κράτους και μιας ιδεολογίας, όπως στην περίπτωση του Ισραήλ και της Χαμάς, επιτρέποντας έτσι την εθνοκάθαρση να εκτυλίσσεται ξεδιπλωμένη μπροστά στα μάτια της διεθνούς κοινότητας.

Μια υγιής δημοκρατία επιτρέπει στους απλούς ανθρώπους να ευημερούν και στους ταπεινούς ηγέτες να οικοδομούν δίκαιες και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνίες. Ο "Οίκος του Ενός" στο Βερολίνο, για παράδειγμα, είναι διανοητικά ευρύχωρος, ένα κοινό οικοδόμημα που χωράει μια εκκλησία, ένα τζαμί και μια συναγωγή κάτω από την ίδια στέγη. Δεν είναι να απορεί κανείς γιατί ένα τέτοιο σπίτι δεν γίνεται πρωτοσέλιδο παντού. Είναι επίσης απορίας άξιον αν μια τέτοια στέγη θα μπορούσε να αποτελέσει τον ακρογωνιαίο λίθο της νέας έδρας των Ηνωμένων Εθνών, εδώ στην Κύπρο. Καλωσορίζω, λοιπόν, αυτή την πρωτοβουλία και ελπίζω ότι η προσπάθεια θα ευοδωθεί, γιατί όταν, κατά τη γνώμη μου, όλα τα άλλα έχουν αποτύχει, ο πολιτισμός είναι αυτός που θα πρέπει να δώσει και να αναλάβει τις λύσεις. Σας ευχαριστώ.