Πώς μπορούμε να δημιουργήσουμε καλλιτεχνικές εμπειρίες στις οποίες κάθε παιδί και κάθε νέος άνθρωπος έχει τη δυνατότητα όχι μόνο να παρευρεθεί, αλλά να συμμετέχει ουσιαστικά και να αισθάνεται ότι ανήκει; Πώς μπορούμε να περάσουμε από μεμονωμένες καλές πρακτικές σε μια νέα πραγματικότητα, όπου η συμπερίληψη και η προσβασιμότητα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της καλλιτεχνικής δημιουργίας;
Τα ερωτήματα αυτά βρέθηκαν στο επίκεντρο της Συζήτησης Στρογγυλής Τραπέζης με θέμα «Συμπερίληψη και Προσβασιμότητα στις Παραστατικές Τέχνες για Παιδιά και Νεαρά Άτομα», που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 2026, στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ Παραστατικών Τεχνών για Παιδιά και Νεαρά Άτομα Mitsikouri 2026.
Η συζήτηση συνδιοργανώθηκε από το Κέντρο Θεάτρου για Παιδιά και Νεαρά Άτομα – ASSITEJ Κύπρου, το ENA Foundation και το Πανεπιστήμιο Λεμεσού (University of Limassol – UoL), αναδεικνύοντας τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ πολιτιστικών οργανισμών, ακαδημαϊκών ιδρυμάτων, καλλιτεχνών και φορέων εκπροσώπησης ατόμων με αναπηρία.
Με κεντρικούς άξονες τις έννοιες Πρόσβαση – Συμμετοχή – Αίσθημα του Ανήκειν (Access – Participation – Belonging), η συζήτηση προσέγγισε τη συμπερίληψη όχι απλώς ως ζήτημα φυσικής πρόσβασης σε έναν πολιτιστικό χώρο, αλλά ως ουσιαστικό δικαίωμα ισότιμης συμμετοχής και καλλιτεχνικής εμπειρίας.
Στη συζήτηση συμμετείχαν έξι ομιλητές και ομιλήτριες από την Κύπρο και το εξωτερικό, μεταφέροντας διαφορετικές αλλά συμπληρωματικές οπτικές:
- Theis Irgens, δημιουργός και σκηνοθέτης της παράστασης HELIX – The Hanging Garden από τη νορβηγική ομάδα Spektra Art και μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ASSITEJ International, ο οποίος προσέγγισε την προσβασιμότητα ως οργανικό μέρος της καλλιτεχνικής δημιουργίας.
- Marta Galli, Καλλιτεχνική Διευθύντρια του ArteVOX Teatro στην Ιταλία και Αντιπρόεδρος του International Inclusive Arts Network, η οποία έφερε στη συζήτηση τη διεθνή εμπειρία και τις προκλήσεις εφαρμογής συμπεριληπτικών καλλιτεχνικών πρακτικών.
- Δρ Παναγιώτης Κοσμάς, Πρόεδρος του Τμήματος Επιστημών της Αγωγής του Πανεπιστημίου Λεμεσού, ο οποίος ανέδειξε τον ρόλο της εκπαίδευσης, της κατάρτισης των εκπαιδευτικών και της συνεργασίας μεταξύ πανεπιστημίων, σχολείων και πολιτιστικών φορέων.
- Αγγελική Χαλκιοπούλου, εκπαιδευτικός και συντονίστρια εκπαιδευτικών και λογοτεχνικών προγραμμάτων του Μικρού Οδυσσέα, η οποία επικεντρώθηκε στον σχεδιασμό συμπεριληπτικών εμπειριών για παιδιά από τα πρώτα στάδια δημιουργίας τους.
- Μαρία Φιλίππου, ηθοποιός και παραγωγός πολιτιστικών δράσεων της Side Effect Productions, η οποία έθεσε την πρακτική διάσταση της προσβασιμότητας, τις οικονομικές και τεχνικές προκλήσεις, καθώς και το ζήτημα της ευθύνης για την υλοποίησή της.
- Τασούλα Γεωργιάδου, Πρόεδρος του Συνδέσμου για Άτομα με Αυτισμό Κύπρου, η οποία μετέφερε την οπτική των αυτιστικών ατόμων και των οικογενειών τους, αναδεικνύοντας τη σημασία της άμεσης συμμετοχής τους στις διαδικασίες σχεδιασμού πολιτιστικών εμπειριών.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην παράσταση HELIX – The Hanging Garden, η οποία παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του φεστιβάλ και αποτέλεσε αφετηρία προβληματισμού για το πώς η προσβασιμότητα μπορεί να ενσωματώνεται στην ίδια την καλλιτεχνική γλώσσα, αντί να προστίθεται εκ των υστέρων ως προσαρμογή.
Η συζήτηση ανέδειξε επίσης την ανάγκη να εξετάζονται οι πρακτικές προϋποθέσεις της συμπερίληψης: η εκπαίδευση των επαγγελματιών, ο σχεδιασμός των προγραμμάτων, οι διαθέσιμοι πόροι, οι υποδομές και η ευθύνη των πολιτιστικών οργανισμών και των θεσμών.
Μια κεντρική ιδέα διαπέρασε τη θεματολογία της συνάντησης: η μετάβαση από τον σχεδιασμό δράσεων ΓΙΑ τους ανθρώπους στον σχεδιασμό ΜΑΖΙ με τους ανθρώπους. Η ουσιαστική συμπερίληψη προϋποθέτει να ακούμε τις εμπειρίες, τις ανάγκες και τις επιθυμίες εκείνων στους οποίους απευθύνονται οι πολιτιστικές δράσεις, αναγνωρίζοντάς τους ως ισότιμους συνομιλητές και συνδιαμορφωτές.
Τον συντονισμό της συζήτησης ανέλαβε η Δρ Άντρη Χατζηανδρέου, Διευθύντρια του Κέντρου Ισότητας, Διαφορετικότητας και Συμπερίληψης του Πανεπιστημίου Λεμεσού (UoL Center for DEI).
Η συμμετοχή του Πανεπιστημίου Λεμεσού στη διοργάνωση εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθειά του να ενισχύσει τον διάλογο μεταξύ ακαδημαϊκής κοινότητας και κοινωνίας, προωθώντας την ισότητα, τη διαφορετικότητα και τη συμπερίληψη μέσα από την εκπαίδευση, την έρευνα και τη συνεργασία με πολιτιστικούς και κοινωνικούς φορείς.
Η συνάντηση αποτέλεσε μια σημαντική ευκαιρία ανταλλαγής γνώσεων, εμπειριών και προβληματισμών γύρω από το μέλλον των παραστατικών τεχνών για παιδιά και νεαρά άτομα, με στόχο η προσβασιμότητα και η συμπερίληψη να πάψουν να αποτελούν την εξαίρεση και να καθιερωθούν ως αυτονόητες αρχές της πολιτιστικής δημιουργίας.
English (UK) 
Ελληνικά 
